ساختمان موزه

 

موزه هگمتانه با يك طبقه ساختمان و با زيربناي 600 متر مربع در مركز محوطه باستاني هگمتانه قرار دارد، ساختمان موزه هگمتانه بين سالهاي 25-1320 شمسي با عنوان مدرسه 6 كلاسه پرورش ايجاد و در دهه 1350 به منظور اجراي برنامههاي پژوهشي و باستان شناسي به تملك مركز باستان شناسي سابق درآمد و همزمان با شروع فعاليتهاي عمراني و پژوهشي محوطه و انتقال آثار تاريخي مكشوفه از محوطه باستاني به داخل آن تبديل به مخزني جهت نگهداري آثار گرديد. در روند پروسه تبديل موزه در سال 1372 به مناسبت برگزاري سمينار مديران ميراث فرهنگي ضمن حذف تيغه هاي داخلي كلاسها و تعميرات جزئي، ساختمان مدرسه تبديل به موزه موقت گرديد و به مرور ايام، تعميرات و الحاقاتي در آن انجام گرفت و هم اكنون موزه هگمتانه با دو سالن اصلي و سرسرا و دو راهرو و با عرضه و نمايش گذاردن بیش از دويست شي فرهنگي، تاريخي مربوط به ادوار پیش از تاريخ ، دوران تاريخي و دوران اسلامي آماده بازديد گردشگران مي باشد.

در سال 1392 به منظور استاندارد سازی موزه و نیز عدم وجود یک موزه مناسب باستان شناسی با استانداردهای اولیه، در سطح استان همدان، اقدام به مرمت و ساماندهی ساختمان موزه هگمتانه بر اساس عناصر شاخص و استاندارد  در این حوزه گردید و در این عملیات به اصلاح نما و دیواره های خارجی، اصلاح دیواره های داخلی و سقف با استفاده از تایل و پنل های مقاوم در برابر صوت، حرارت و صدا، ساخت ویترین های جدید و مناسب، اصلاح سیستم برق رسانی و نورپردازی، ساخت اتاق مدیریت موزه، اتاق حفاظت فیزیکی، ساخت مخزن امن اشیاء، ساخت اتاق حفاظت الکترونیک و مانیتورینگ، غرفه عرضه محصولات فرهنگی، اصلاح سیستم حفاظت الکترونیک، کنترل تردد، اطفاء حریق و سیستم صوتی و همچنین اصلاح سیستم سرمایش و گرمایش پرداخته شد. 

اشیاء این موزه را مي توان به دو بخش تاريخي و اسلامي تقسيم نمود. اشياء هر دو بخش حاصل كاوشهايي است كه طي ساليان گذشته از سطح تپه و داخل كارگاه هاي كاوش هگمتانه و تعدادي ديگر از طريق خريد، اهداء و يا توقيف حاصل شده است. بيشترين آثار و اشياء موزه را آثار سنگي و سفالي تشكيل مي دهد كه به شرح آنها مي پردازيم :

بخش تاريخي : مجموعه اشياء باستاني اين بخش عبارتند از انواع زير ستون، ته ستون، شالي، ساقه و سرستونهای سنگي و انواع خشتهاي چهار گوش، انواع خمره هاي بزرگ و كوچك، كاسه، كوزه، انواع ظروف شيشه اي و مجسمه هاي گلي، آبخوري، ليوان، تابوت هاي سفالي، انواع سنگ هاي تزئيني و مهره كه از مناطقي چون تپه باستاني هگمتانه، دروازه شيرسنگي، روستاي شورين، دبيرستان ابن سينا و مناطق ديگر بدست آمده است، اشياء و آثار باستاني دوران تاريخي موزه هگمتانه متعلق به دوره هخامنشي، سلوكي، اشكاني و ساساني هستند و مقطع زماني از نيمه دوم هزاره اول ق.م تا نيمه اول بعد از ميلاد را در بردارند.

بخش اسلامي : مجموعه اشياء باستاني این بخش عبارتند از انواع سنگ مزار، ظروف سفالي شامل انواع خمره، سنگ  حوض، آبنما، انواع قوچ سنگي و ... كه از مناطقي چون اسدآباد،  فرسفج، سرايجوق، منگاوي، برج قربان، باباطاهر، روستاي حسن آباد و .. .بدست آمده اند و متعلق به ادوار اسلامي شامل قرون اوليه اسلامي(1 تا 4 ه.ق)، قرون ميانه اسلامي(4تا7ه.ق)، قرون متاخر اسلامي(7تا10ه.ق) و قرون معاصر(10ه.ق تا حال) مي باشند. علاوه بر اين ساختمان موزه مجهز به كارگاه مرمت آثار، كارگاه طراحي فني از اشياء ، مخزن و كارگاه عكاسي است.

شایان ذکر است حیاط جبهه شمالی ساختمان موزه هگمتانه با هدف ایجاد موزه رو باز جهت نمایش آثار سنگی، طی سالیان اخیر محوطه سازی گردیده است و در نظر است با ساخت ویترین ها و پوشش های مناسب آثار شاخص سنگی در این بخش ساماندهی و به معرض نمایش در آیند که در اینصورت محوطه باستانی هگمتانه صاحب یک موزه روباز با آثار سنگی و کتیبه های تاریخی و اسلامی خواهد شد.